In een bomvolle Dorpskerk in Moordrecht vond gisteren 4 mei, de theatervoorstelling  van Theater voor Iedereen plaats; ‘De Kinderen van Drost-IJserman’. Dit jaar is het landelijke thema van het ‘Nationaal Comité 4 en 5 mei’; ‘De geschiedenis leren begrijpen’. Deze voorstelling is in het kader van Theater na de Dam.

Het weeshuis is, naar de wens van mevrouw Drost-IJserman, gebouwd in Moordrecht. Het was voor haar belangrijk dat het een thuis moest worden voor de kinderen. Het echtpaar Gilden waren de weesouders, zij droegen daar zorg voor.

Het verhaal begint met de binnenkomst van mevrouw Kaatje Verheul, zij kwam vragen aan de weesouders, de heer en mevrouw Gilden, of er 80 weeskinderen bij konden.  De kinderen waren namelijk dakloos geworden nadat hun weeshuis in Rotterdam was vernietigd door het bombardement op Rotterdam. Na wat omzwervingen, kwamen de weeskinderen in Moordrecht terecht en werden uiteindelijk op 3 locaties geplaatst. Het publiek krijgt een kijkje in het dagelijkse leven in het Weeshuis, het leven van de kinderen in het dorp, de school en de kerk. We zien een paar keer agent Pijl ten tonele verschijnen. De kinderen krijgen in het weeshuis te maken met rust en geborgenheid. Maar niet altijd; de directeur, de heer Van der Giessen, liet zijn oog nog weleens vallen op de meisjes. Uiteindelijk werd er aangifte van ontucht gedaan en kwam agent Pijl hem ophalen. Er wachtte Van der Giessen 1.5 jaar cel. In het stuk worden we ook meegenomen in de gaarkeuken, waar in het Posthuis het eten wordt uitgedeeld aan de inwoners van Moordrecht. Dan horen we de mededeling vanuit een oude radio dat de oorlog voorbij is.

Er komt een grote vrijheidsboom op het toneel staan. Deze staat symbool voor vrijheid en democratie. Na de oorlog plantten de weeskinderen samen een vrijheidsboom op het erf van Boer Hardijzer. Het stuk wordt afgesloten met het zingen van een lied The Family Tree. En zoals Eva het beschrijft:” Je hoeft geen familie van elkaar te worden door een bloedband, maar het kan ook door toeval ontstaan.”

De weesouders de heer en mevrouw Gilden, hebben nog lang voor weeskinderen gezorgd, zelfs na hun pensioen zorgden zij er voor dat de kinderen  zich welkom en geborgen voelden. Velen hebben nog altijd warme herinneringen aan hun jeugd in Moordrecht.  Eva:” Het waren mensen met hart voor de zaak. Ook na hun pensioen bleven zij weesouder. Mooi om dit over te kunnen en mogen brengen in het stuk.”

Hoe is het idee van deze voorstelling tot stand gekomen?

Er werd aan Eva Racz en Ivar Sip door Jan-Tjeerd de Jong (regie) gevraagd om het script te schrijven voor deze voorstelling. Zij doken in het verleden en ontvingen hun informatie van de Historische Vereniging in Moordrecht en het boek; ‘Het Weeshuis van Moordrecht’ geschreven door Elly van Gelderen – Kasbergen. Johan Verboom van de Stichting Drost IJserman wist ook een aantal vragen te beantwoorden.

Op een bestaande melodie werden ook de teksten van de liedjes door hun geschreven. Zij wilden in de teksten en het spel de samenhorigheid weerspiegelen en dat naar voren brengen.

De tekst is pakkend, geen hele monologen of dialogen, maar meestal kortere stukjes; het maakte wel gelijk duidelijk waar verhaal over ging oftewel goed te volgen. Het spel wordt gespeeld door een aantal volwassenen en veel kinderen. Mooi om te zien dat zij opgaan in het verhaal. Soms zijn weinig woorden nodig om te begrijpen wat er gebeurde met Van der Giessen. Door de uitdrukking en lichaamshouding van de meisjes wordt e.e.a. al snel duidelijk. De regisseur heeft goed gelet op de plaatsen waar de kinderen in het stuk moesten staan/zitten/bewegen. Betreft de vormgeving: door de kleding, uniform, hoofddeksel, is het direct al duidelijk in welke tijd het verhaal zich afspeelt. Het changement verliep prima, de tafels en banken werden slaapplekken of een gaarkeuken, met grote potten en pannen op de tafel werd dit aangegeven. Er is gekozen voor een verteller, Ton de Bildt, er was op deze manier een prima afwisseling tussen de scenes. Het vulde elkaar goed aan.  De liedjes, mooi gezongen, het laatste onder begeleiding van gitaar was een meerwaarde voor het stuk.

Dit jaar bestaat de Stichting van Drost IJserman 150 jaar. Johan Verboom, voorzitter van Stichting van Drost-IJserman, kreeg na afloop, uit handen van Theater Voor Iedereen, een vrijheidsboom uitgereikt. De hoop wordt uitgesproken dat deze boom zich in alle vrijheid mag gaan ontwikkelen en groeien.

Tot slot:

Eva:” Het stuk ging over mensen helpen, ook al is het geen familie en ken je die mensen niet, we willen ook het goede zien in de mens.” Ivar: ”We kijken vaak naar de dingen van elkaar waar we het niet mee eens zijn met elkaar en deze afkeuren.  Maar er zijn onwijs veel dingen waar je het wel mee eens kunt zijn en waarin je elkaar kunt vinden.”  Je kunt elkaar echt wel vinden, iedereen heeft een mening, maar je hoeft deze niet af te keuren, als je maar met elkaar praat.”

Theater na de Dam is een jaarlijkse theatermanifestatie in Nederland die plaatsvindt op de avond van de Nationale Dodenherdenking op 4 mei. Het initiatief streeft ernaar verhalen over en herinneringen aan de Tweede Wereldoorlog levend te houden door vele voorstellingen in verschillende theaters te programmeren. Het doel is om het publiek te laten nadenken over hoe de gebeurtenissen van de oorlog nog steeds doorwerken in de huidige tijd en om te leren van de geschiedenis.

Een kleine fotocollectie van de voorstelling is hier te vinden: Facebook

HZ