Op 12 mei 2026 neemt Zuidplas deel aan de ETHOS-telling dak- en thuisloosheid. Deze telling wordt uitgevoerd door Hogeschool Utrecht en Kansfonds en brengt in kaart hoeveel mensen in een kwetsbare woonsituatie verkeren. In regio Midden-Holland doen alle gemeenten en meerdere organisaties mee om een zo volledig mogelijk beeld te krijgen van dak- en thuisloosheid in de regio.

De ETHOS telling vindt dit jaar voor de vierde keer plaats. Wat in 2023 begon met 12 gemeenten in 2 regio’s, is uitgegroeid tot een waardevol en breed ingezet instrument om dak- en thuisloosheid in Nederland beter in beeld te krijgen.

“Bestaande landelijke cijfers geven geen inzicht in het aantal dak- en thuisloze mensen op gemeentelijk en regionaal niveau, terwijl daar wel behoefte aan is voor het maken van beleid”, zegt Marjam Smeekens van Hogeschool Utrecht. “Bij de ETHOS-telling hanteren we een bredere definitie, zodat ook de verborgen groep dak- en thuisloze mensen in beeld komt. Denk aan kinderen, 65-plussers en mensen die bijvoorbeeld in een auto verblijven in plaats van op straat of in de opvang. Op basis van de uitkomsten kunnen gemeenten vervolgens gericht aan de slag gaan met het oplossen van dak- en thuisloosheid.”

Point-in-time telling

Op 12 mei doen onder andere huisartsen, boswachters, scholen, maatschappelijke opvangorganisaties, buurthuizen, kerken en woningcorporaties mee aan de ééndaagse point-in-time-meting. Smeekens: “Elk jaar melden zich weer nieuwe partijen die zich betrokken voelen bij de telling en het onderwerp. De betrokkenheid van zoveel verschillende organisaties is cruciaal om te komen tot een werkelijk beeld van de aard en omvang van dak- en thuisloosheid.”

Gezien worden

Ryan (25), ervaringsdeskundige: “Toen ik uit de jeugdzorg kwam, was ik dakloos. Toch werd ik als zelfredzaam gezien en kreeg ik geen hulp. In de praktijk betekende dat ik in mijn auto sliep en van bank naar bank ging. Aan de buitenkant was dat niet te zien, maar ik was wel degelijk dakloos. Pas toen ik in contact kwam met een straatadvocaat, werd ik gezien en kreeg ik de ondersteuning die ik nodig had om mijn leven weer op de rit te krijgen. Daarom is de ETHOS-telling zo belangrijk: het helpt om ook deze onzichtbare groep zichtbaar te maken, zodat ook zij geholpen kunnen worden.”

Meer inzicht

Dankzij de eerdere ETHOS-tellingen weten we dat veel volwassen mannen en vrouwen, jongeren en zelfs kinderen noodgedwongen bij vrienden, familie of derden, of op een camping, in een antikraakwoning, een schuur of in een auto verblijven. Wethouders Daan de Haas en Frans Klovert zijn benieuwd naar de uitkomsten van de telling. “Daklozen kunnen vrij gemakkelijk onder de radar blijven, blijkt ook uit de eerdere tellingen. Om goed beleid te maken, is het belangrijk voor ons om meer inzicht te hebben in het aantal daklozen en waar ze verblijven.”

Lokale betekenis binnen landelijk beeld

De resultaten van de vierde ETHOS telling worden op 9 december 2026 bekendgemaakt. Voor Zuidplas bieden deze uitkomsten inzicht in de lokale situatie ten opzichte van het regionale en landelijke beeld. In totaal hebben 220 van de 342 Nederlandse gemeenten sinds de start meegedaan aan één of meerdere ETHOS telrondes.

“Na vier telrondes kunnen we naar verwachting voor het eerst een betrouwbaar landelijk beeld schetsen,” zegt Marjam Smeekens van Hogeschool Utrecht. “Juist doordat gemeenten hun lokale cijfers kunnen vergelijken en duiden binnen dat grotere geheel, ontstaat handelingsgerichte kennis. Dat helpt gemeenten om beleid en aanpak beter af te stemmen op wat inwoners daadwerkelijk nodig hebben.”

Foto: Beeld van Kansfonds