Een week geleden was het nog spannend in Zuidplas. In de loop van woensdagavond werd de voorlopige uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen bekendgemaakt en bleek dat drie partijen op vijf zetels waren geëindigd. Naast de VVD en ChristenUnie/SGP ging het daarbij om Platform Zuidplas, een nieuwe partij in de gemeenteraad.

Op donderdag volgde de telling op kandidaatniveau. Daaruit bleek dat ChristenUnie/SGP uiteindelijk nipt als grootste partij uit de bus kwam, met twaalf stemmen meer dan de VVD. Daarmee nam de partij het initiatief bij de collegevorming.

Gisterenavond kwam de nieuw gekozen, maar nog niet geïnstalleerde gemeenteraad bijeen voor een duidingsdebat. Tijdens dit debat spraken de raadsleden zich uit over de verkiezingsuitslag en gaven zij aan welke richting zij de collegevorming op willen. Het debat vormde daarmee de start van het formatieproces.

ChristenUnie/SGP gaf aan te kiezen voor een traditionele aanpak, met eerst een verkenning langs alle partijen. Niet alle fracties konden zich daarin vinden. Platform Zuidplas pleitte voor een onafhankelijke verkenner, terwijl Forum voor Democratie daar begrip voor toonde. Een meerderheid van de raad schaarde zich uiteindelijk achter het voorstel van ChristenUnie/SGP.

De verkenning wordt uitgevoerd door ChristenUnie/SGP‑lijsttrekker Willem‑Jan Verdoes, samen met Jan Willem Schuurman. Zij gaan deze week in gesprek met alle fracties in de gemeenteraad. Tijdens deze gesprekken moet duidelijk worden of wordt toegewerkt naar een coalitieakkoord of naar een raadsbreed akkoord.

Vervolgstappen na verkenning

Tijdens het duidingsdebat werd ook vooruitgeblikt op een volgende fase in het proces. ChristenUnie/SGP ziet voormalig Tweede Kamerlid Kees van der Staaij als mogelijke formateur. Van der Staaij is momenteel lid van de Raad van State. Of hij daadwerkelijk wordt gevraagd, hangt af van de uitkomsten van de verkenning en de keuzes die de raad daarna maakt.

Na afronding van de verkenning komen alle partijen opnieuw bijeen om de vervolgstap te bepalen. Als het volgens planning verloopt, hebben de gesprekken met alle partijen komende zaterdag plaatsgevonden en kan begin volgende week al duidelijk worden welk pad voor de collegevorming wordt gekozen, met een coalitieakkoord of een raadsbreed akkoord. Platform Zuidplas gaf daarbij aan ook te willen kijken naar de mogelijkheid van een college zonder ChristenUnie/SGP. In dat scenario kan het nodig zijn om een andere of aanvullende formateur aan te stellen.