Uit interne e-mails van het COA, verkregen via een WOO-verzoek, blijkt dat de gemeenteraad van Zuidplas in 2023 bij de plannen voor de nieuwe regionale opvanglocatie (ROL) selectief is geïnformeerd, waarbij informatie niet alleen werd achtergehouden, maar ook afgezwakt.

In correspondentie met COA-bestuursvoorzitter Milo Schoenmaker schrijft een medewerker dat onder artikel 3 van de bestuursovereenkomst bewust een passage is weggelaten over het daadwerkelijke aantal benodigde opvangplekken. De reden is expliciet: de gemeente wilde voorkomen dat de gemeenteraad zou lezen dat er 329 capaciteitsplekken nodig zouden zijn voor de huisvesting van 300 vreemdelingen. Tegelijkertijd wordt intern vastgelegd dat de gemeente geen bezwaar heeft tegen het alsnog realiseren van deze extra plekken.

De praktijk gaat zelfs verder dan dit. Uit de door het COA ingediende vergunningaanvraag blijkt dat het aantal opvangplekken in de verschillende gebouwen oploopt tot 336. Dat is ruim tien procent meer dan het maximum van 300 waarmee de gemeenteraad en de omgeving steeds zijn geïnformeerd.

Ook financieel is de raad in het ongewisse gelaten. Hoewel artikel 5, lid 3, van de bestuursovereenkomst stelt dat de gemeente volledig gecompenseerd moet worden voor alle kosten van de ROL, ontbreken zowel concrete bedragen als een duidelijke financiële dekking. Door de bewust vage formulering kan compensatie uit uiteenlopende regelingen worden gehaald — waaronder het gemeentefonds, het faciliteitenbesluit en zelfs jeugdzorg — zonder dat inzichtelijk wordt wie uiteindelijk welke kosten draagt.

Interne e-mails van het COA bevestigen deze opzet. In één van de berichten staat letterlijk: “Ik heb bewust ‘gecompenseerd door het COA’ weggelaten.” Daarmee wordt vastgelegd dat de opvang niet volledig door het COA wordt gefinancierd en dat de gemeente zelf moet zoeken naar alternatieve dekkingsbronnen.